Współpraca z kontrahentami z całego świata to codzienność wielu polskich freelancerów, programistów i agencji marketingowych. O ile rozliczenia wewnątrz Unii Europejskiej opierają się na dobrze znanej procedurze VAT-UE, o tyle fakturowanie podmiotów z krajów trzecich – takich jak Stany Zjednoczone – wciąż budzi wątpliwości. Kluczem do zrozumienia tych transakcji jest pojęcie eksportu usług.
Miejsce świadczenia usług B2B – gdzie trafiają podatki?
Podstawową zasadą przy świadczeniu usług na rzecz kontrahentów biznesowych spoza Unii Europejskiej jest ustalenie miejsca świadczenia usługi. Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w relacjach między przedsiębiorcami jest kraj, w którym nabywca posiada siedzibę działalności gospodarczej.
Jeśli polska firma świadczy usługi programistyczne dla spółki z Delaware, miejscem opodatkowania tej transakcji są Stany Zjednoczone. Oznacza to, że usługa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.
Ta sama zasada obejmuje pozostałe kraje trzecie – w tym Wielką Brytanię, która po wystąpieniu z UE jest traktowana jak każde inne państwo spoza Wspólnoty. Specyfika rozliczeń brytyjskich, w tym odzyskiwanie tamtejszego podatku, jest przedmiotem osobnego opracowania.
Jak wystawić fakturę poza UE? Oznaczenie „NP" i adnotacje
Wystawiając dokument dla klienta spoza Unii, nie naliczasz polskiego podatku VAT:
- W polu przeznaczonym na stawkę podatku stosujesz oznaczenie „NP" – niepodlegające opodatkowaniu w Polsce.
- Na fakturze nie wykazujesz kwoty podatku – kwota netto jest jednocześnie kwotą końcową do zapłaty.
Kwestia adnotacji „odwrotne obciążenie": w praktyce rynkowej na fakturach eksportowych powszechnie umieszcza się dopisek „odwrotne obciążenie" lub angielskie „reverse charge". Informuje on zagranicznego nabywcę, że ewentualny obowiązek rozliczenia podatku obrotowego spoczywa na nim, zgodnie z prawem jego kraju.
Warto jednak rozumieć różnicę: w transakcjach wewnątrzunijnych adnotacja ta wynika wprost z art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, ponieważ nabywca rozlicza podatek na podstawie zharmonizowanych przepisów unijnych. Przy kontrahentach z krajów trzecich obowiązek podatkowy nabywcy wynika z prawa jego państwa, a nie z polskiej ustawy – dopisek pełni więc przede wszystkim funkcję informacyjną. Jego stosowanie jest zalecane i nie stanowi błędu, ale nie jest tożsame z rygorem obowiązującym w obrocie unijnym.
Przeliczanie walut na złotówki dla celów podatku dochodowego
Zagraniczni kontrahenci oczekują faktur w swojej walucie – najczęściej w dolarach amerykańskich lub funtach. Na polskim przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania przychodu w złotówkach w KPiR lub ewidencji przychodów.
Przychód w walucie obcej przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Za dzień uzyskania przychodu uważa się dzień wykonania usługi – nie później jednak niż dzień wystawienia faktury albo dzień uregulowania należności. Decyduje więc to z tych trzech zdarzeń, które nastąpiło najwcześniej. Ma to szczególne znaczenie przy współpracy z klientami zagranicznymi, którzy często płacą z góry – wtedy to data zapłaty wyznacza kurs.
Przykład: usługa została wykonana 10 dnia miesiąca, a faktura wystawiona 12 dnia miesiąca i wtedy też opłacona. Kursem właściwym jest średni kurs NBP z dnia roboczego poprzedzającego 10 dzień miesiąca, ponieważ wykonanie usługi było zdarzeniem najwcześniejszym.
Eksport usług a limit zwolnienia podmiotowego z VAT
Wartość usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza Polską, nie wlicza się do limitu zwolnienia podmiotowego z VAT wynoszącego 240 000 zł.
Oznacza to, że polski przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia z VAT może świadczyć usługi dla firm spoza UE na dowolne kwoty i nie utraci z tego powodu statusu nievatowca w kraju. Limit „konsumują" wyłącznie transakcje opodatkowane na terytorium Polski.
Fakturowanie międzynarodowe w nipero.pl
Ręczne sprawdzanie historycznych tabel NBP i pamiętanie o dopisywaniu klauzul w języku angielskim wydłuża proces wystawiania dokumentów. W nipero.pl przygotowaliśmy narzędzia dopasowane do obrotu międzynarodowego:
- Automatyczne kursy walut: wpisujesz kwotę w USD lub GBP, a system pobiera właściwy kurs NBP z odpowiedniego dnia roboczego i generuje na dokumencie podsumowanie przeliczenia na złotówki.
- Dwujęzyczne szablony: możesz wystawić fakturę w wersji polsko-angielskiej, co ułatwia pracę zagranicznemu działowi księgowości.
- Automatyczne adnotacje: wybierając oznaczenie „NP", aplikacja nanosi na dokument klauzulę „odwrotne obciążenie / reverse charge".
FAQ — najważniejsze pytania
Nie. W przypadku świadczenia usług dla firm mających siedzibę poza Unią Europejską miejscem świadczenia i opodatkowania jest kraj nabywcy. Fakturę wystawiasz z oznaczeniem „NP" – nie podlega opodatkowaniu w Polsce.
Standardem jest umieszczenie dopisku „odwrotne obciążenie" lub „reverse charge". Przy kontrahentach spoza UE pełni on funkcję informacyjną dla nabywcy, ponieważ jego obowiązek podatkowy wynika z prawa jego państwa. Warto go stosować, aby uniknąć nieporozumień z zagraniczną księgowością.
Stosujesz średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, czyli najwcześniejsze z trzech zdarzeń: wykonanie usługi, wystawienie faktury lub uregulowanie należności. Jeśli przełom miesięcy dzieli te daty, decyduje zdarzenie najwcześniejsze.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przed podjęciem decyzji sprawdź aktualne przepisy lub skonsultuj się z księgowym/doradcą podatkowym.